Biometrie en wetgeving: evolutie binnen de EU en België, en hoe deze in te zetten
De inzet van biometrie valt onder de GDPR (AVG), waar biometrische gegevens als gevoelige persoonsgegevens worden beschouwd. Verwerking is dan ook slechts toegestaan onder specifieke voorwaarden:
Artikel 6 GDPR vereist een rechtsgrond, zoals toestemming of gerechtvaardigd belang.
Artikel 9 GDPR verbiedt verwerking, tenzij er sprake is van expliciete toestemming of zwaarwegend algemeen belang.
Voor havencontexten is dat laatste van toepassing. De Belgische wetgever heeft, via de wet van 13 oktober 2022 en 16 mei 2024, de maritieme beveiliging aangepast en expliciet ruimte gecreëerd voor biometrische verwerking in havens. Deze wijzigingen zijn opgenomen in het Belgisch Scheepvaartwetboek (BSW) en bevestigen dat biometrie toegelaten is voor:
- Toegangscontrole tot havenfaciliteiten
- Identiteitscontrole bij ladingverwerking
- Digitale toegang tot netwerken van haveninfrastructuren
Deze verwerkingen zijn enkel toegestaan mits erkende verwerkers, conform ISO 27001/27701, instaan voor de verwerking en er geen opslag plaatsvindt van ruwe data in centrale databases.
Welke vormen van biometrie zijn er?
1. Vingerafdrukherkenning
Een klassieker in toegangscontrole. Makkelijk inzetbaar, maar vatbaar voor misbruik bij contact met oppervlakken en laat sporen na.
2. Gezichtsherkenning
Populair door zijn snelheid en contactloze werking. Toch is deze methode onderhevig aan function creep, gezichtsdiscriminatie, en hogere foutmarges (false acceptance/rejection rates), wat ze minder betrouwbaar maakt in kritieke omgevingen.
3. Handpalmherkenning
Gebaseerd op geometrie en lijnen van de handpalm. Robuuster dan vingerafdrukken maar fysiek contact blijft vereist.
4. Irisscan
Een nauwkeurige, contactloze techniek die werkt via het unieke patroon van de iris. Wel gevoeliger voor omgevingsinvloeden zoals licht.
5. Stemherkenning
Gebruikt spraakpatronen en toonhoogte om personen te verifiëren. Minder betrouwbaar in luidruchtige omgevingen zoals havens.
6. Looppatroonherkenning (Gait Pattern Recognition)
Herkenning op basis van iemands manier van bewegen. Contactloos en uniek, maar momenteel nog in ontwikkeling qua betrouwbaarheid.
7. In de kijker: Aderpatroonherkenning (Palm Vein Recognition)
Aderpatroonherkenning werkt door het detecteren van unieke bloedvatstructuren onder de huid, meestal via handpalm of vinger, en biedt meerdere voordelen:
- Interne biometrie: laat geen sporen achter, wat risico op misbruik sterk reduceert.
- Weinig gevoelig voor externe factoren: zoals vocht, vuil of temperatuur, in tegenstelling tot vingerafdruk- of gezichtsherkenning.
- Moeilijk te vervalsen: aders liggen onder de huid en zijn onzichtbaar voor het blote oog.
- Laag risico op bias: ongevoelig voor huidskleur, geslacht of leeftijdsgroepen, wat ethisch gezien een sterk voordeel is.
Hoewel nog relatief nieuw, scoort palm vein recognition het laagst in risicoanalyse volgens academisch onderzoek (UGent, 2025). Het biedt dus een optimale balans tussen gebruiksvriendelijkheid, betrouwbaarheid en dataminimalisatie — drie kernwaarden binnen havenbeveiliging.
Biometrie in de havenpraktijk
De Belgische wetgeving voorziet een strikte procedure:
- Elke havenfaciliteit stelt een beveiligingsverantwoordelijke aan.
- De Lokale Comités (LCMB) en de Nationale Autoriteit Maritieme Beveiliging (NAMB) beoordelen de beveiligingsnoden.
- Een beveiligingsplan met motivering van biometrisch gebruik wordt opgesteld.
- Enkel bezoekers, chauffeurs en personeel mogen biometrisch gecontroleerd worden. Uitzonderingen zijn passagiers, bemanningsleden en inspectiediensten.
- Templates worden lokaal of op persoonsgebonden dragers opgeslagen — niet in centrale databases.
Alle systemen moeten vooraf erkend worden door de Minister van Noordzee, en er gelden strenge eisen rond audits, opslagbeperking, en privacy by design.
De rol van Rombit Solutions
Bij Rombit Solutions begeleiden we havenbedrijven van A tot Z bij de implementatie van veilige, wettelijk conforme en toekomstgerichte biometrische oplossingen. Met expertise in toegangscontrole, perimeterdetectie en compliance, denken wij strategisch mee over:
- De juiste biometrische technologie (zoals vein recognition)
- DPIA’s en risicoanalyses
- Beveiligingsplannen in samenwerking met LCMB en NAMB
- Integratie met bestaande infrastructuur
Biometrie is geen toekomstmuziek, maar een realiteit in moderne havenbeveiliging. Mits zorgvuldig toegepast binnen een wettelijk kader, biedt het ongeziene voordelen op vlak van veiligheid, efficiëntie en integriteit van toegangscontrole.
Wilt u biometrie strategisch inzetten in uw havenfaciliteit?
Neem vrijblijvend contact op met Rombit Solutions — wij denken mee, implementeren én blijven optimaliseren.
